Taşımacılık ve gümrük sözlüğü
Kargo takip belgesi başvurusunda karşılaşacağınız terimler — belgeler, tarihler, teslim şekilleri ve platformlar — sade bir dille.
- Ana konşimentoMBL
Armatörün yeri kendisinden ayırtan tarafa (çoğunlukla forwarder’a) düzenlediği konşimento. Bazı makamlar belgeyi yalnızca nihai ve tarihli ana konşimentoya göre onaylar.
- Ara konşimento (house)HBL
Forwarder’ın kendi müşterisine, armatörün ana konşimentosu altında düzenlediği konşimento.
- Çeki listesi
Sevkiyattaki kapların içerik, ağırlık ve ölçüleriyle listesi.
Hangi belgelere ihtiyacım var?- Demuraj ve detention
Konteynerin serbest süreyi aşmasının ücreti: terminalde kaldığı sürece demuraj, terminal dışındayken detention. Varışta eksik evrak sık görülen bir nedendir.
Demuraj hesaplayıcı- Documento ÚnicoDU
Angola’nın ithalatta kullanılan tek gümrük belgesi. Angola ARCCLA belgesi için istenen evraklardan biridir.
Angola ARCCLA- FIMEX
Kamerun’un ithalatçı ve ihracatçı sicili. 1 Mayıs 2025’ten beri RoRo araçlarında nihai belge düzenlenmeden önce FIMEX kaydı kanıtı (veya özel ithalat izni) isteniyor.
Kamerun BESC- Forwarder (taşıma işleri organizatörü)
Yükleyiciler adına taşımayı organize eden şirket: rezervasyon, evrak ve çoğu zaman kargo takip belgesi.
- Gemide teslimFOB
Satıcının malı yükleme limanında gemiye teslim ettiği teslim şekli; deniz navlununu ve sigortayı alıcı öder.
- Gemiye yükleme tarihi
Taşıyıcının yükün gemiye yüklendiğini onayladığı tarih. Bazı ülkeler son tarihi bu tarihten sayar ya da konşimentoda yazmasını ister.
Son tarih planlayıcı- GTİP / HS koduHS
Armonize Sistem kodu: malların uluslararası altı haneli sınıflandırması; her ülke ek hanelerle genişletir. Faturada ve beyannamelerde yer alır.
- Incoterms (teslim şekilleri)
Uluslararası Ticaret Odası’nın, masraf ve risklerin satıcı ile alıcı arasında nasıl paylaşılacağını belirleyen kuralları (ör. FOB, CIF). Bazı ülkeler teslim şeklinin ticari faturada yazmasını ister.
- İhracat beyannamesi
İhracat ülkesinde gümrüğe verilen beyanname. Ağırlığı ve istatistikî değeri konşimento ve faturayla karşılaştırılır.
Hangi belgelere ihtiyacım var?- KonşimentoB/L
Taşıyıcının deniz yolu sevkiyatı için düzenlediği taşıma belgesi. Yükün teslim alındığını, taşıma sözleşmesini ve mülkiyeti gösterir. Kargo takip belgeleri konşimento başına düzenlenir.
Hangi belgelere ihtiyacım var?- Kuru liman
Bir deniz limanına kara ya da demir yoluyla bağlı iç terminal; denize kıyısı olmayan ülkelerin yükü burada gümrüklenir — örneğin Bamako, N’Djamena veya Vagadugu.
- Masraflar, sigorta ve navlunCIF
Satıcının varış limanına kadar deniz navlununu ve sigortayı ödediği teslim şekli. CIF yükte sigorta bedeli beyan edilen değerin parçasıdır.
- Menşe şahadetnamesiCoO
Malın hangi ülkede üretildiğini gösteren belge.
Hangi belgelere ihtiyacım var?- NAFEZA
Mısır’ın dış ticaret için ulusal tek penceresi. Mısırlı alıcı ACID numarasını almak için sevkiyatı buraya kaydeder.
Mısır ACID- Navlun faturası
Deniz navlunu faturası. Genellikle navlun tutarı ticari faturada yazmıyorsa istenir.
Hangi belgelere ihtiyacım var?- Onay (validasyon)
Varış ülkesi makamının sunulan belgeyi onayladığı aşama. Onaydan sonra belge kayda geçer ve çoğu ülkede düzeltme ücreti ödenmeden değiştirilemez.
Son tarih planlayıcı- Parça yük (breakbulk)
Konteyner yerine parça parça yüklenen yük; örneğin çelik, makine veya proje yükü.
- RoRo (Ro-Ro)RoRo
Araç, kamyon ve iş makinesi gibi tekerlekli yükün kendi hareketiyle bindiği ve indiği gemiler. RoRo yükte bazı ülkeler belgeyi araç veya şasi numarası başına ücretlendirir.
- Serbest süre
Demuraj veya detention ücreti başlamadan önce konteynerin limanda ya da alıcıda kalabileceği gün sayısı.
Demuraj hesaplayıcı- Tahmini varış / kalkış tarihiETA / ETD
Geminin boşaltma limanına tahmini varış ya da yükleme limanından tahmini kalkış tarihi. Belge son tarihlerinin çoğu bu tarihlerden birinden sayılır.
Son tarih planlayıcı- Tam / parsiyel konteynerFCL / LCL
FCL: tek bir yükleyicinin yükü konteynerin tamamını doldurur. LCL: birden fazla yükleyicinin yükü aynı konteyneri paylaşır.
- Taslak belge
Onaydan önce hazırlanan belge; yükleyici her bilgiyi evraklarla karşılaştırıp kontrol eder.
- Taslak konşimento
Konşimentonun imzalanıp düzenlenmeden önceki hâli. Çoğu belgeye taslakla başlanabilir; nihai konşimento sonra taslakla aynı olmalıdır.
- Tek pencere
Tacirlerin tüm ithalat veya ihracat belgelerini tek bir yerden sunduğu ulusal çevrim içi platform; örneğin Mısır’da NAFEZA, Gine’de GUCEG.
- Ticari fatura
Satıcının mal için kestiği fatura: taraflar, mal tanımı, miktar ve değerler. Kargo takip belgesindeki değerler faturayla aynı olmalıdır.
Hangi belgelere ihtiyacım var?- Transit yük
Bir ülkede boşaltılıp kara yoluyla başka bir ülkeye taşınan yük; örneğin Dakar üzerinden Mali’ye giden yük. Güzergâha göre liman ülkesi, varış ülkesi ya da ikisi birden belge isteyebilir.
Transit sevkiyatlar- Yükleme limanı / boşaltma limanıPOL / POD
Yükün gemiye yüklendiği liman ve gemiden indirildiği liman. Hangi belgenin gerektiğini boşaltma limanı ve nihai varış yeri belirler.
Rota kontrolü- Yükleyici, alıcı, ihbar tarafı
Yükleyici malı gönderir, alıcı teslim alır, ihbar tarafına varış bildirilir. Adları ve adresleri tüm belgelerde aynı olmalıdır.

